Συστηματικοί έλεγχοι σε χιλιάδες συμβάσεις, ανάκτηση περιουσιών και νέα εργαλεία διαφάνειας – Πέραν των 21.000 ενεργών συμβάσεων διαχειρίζεται η Υπηρεσία
Ένα ακόμη βήμα προς την ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας στη διαχείριση των τουρκοκυπριακών περιουσιών αποτελεί η εφαρμογή του διεθνούς προτύπου ISO 37001 για την πρόληψη και αντιμετώπιση της δωροδοκίας και της διαφθοράς.
Το νέο πλαίσιο παρουσιάστηκε τη Δευτέρα, 28 Σεπτεμβρίου 2026, στο Υπουργείο Εσωτερικών, με τον Υπουργό Εσωτερικών Κωνσταντίνο Ιωάννου να τονίζει ότι πρόκειται για μέρος της ευρύτερης προσπάθειας εκσυγχρονισμού και εξορθολογισμού της διαχείρισης των τουρκοκυπριακών περιουσιών.
Όπως ανέφερε, η συγκεκριμένη περιουσία διαθέτει όχι μόνο σημαντική οικονομική αξία, αλλά και ιδιαίτερη κοινωνική σημασία, καθώς αποτελεί διαχρονικά ένα από τα βασικά εργαλεία στήριξης του προσφυγικού κόσμου.
Από τη διακριτική ευχέρεια σε αντικειμενικά και μετρήσιμα κριτήρια
Ο Υπουργός αναφέρθηκε στις αδυναμίες που παρουσίαζε για δεκαετίες το σύστημα διαχείρισης, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τον τρόπο λήψης αποφάσεων, επισημαίνοντας τη μεγάλη εξάρτηση από τη διακριτική ευχέρεια του εκάστοτε Κηδεμόνα και την απουσία επαρκών μηχανισμών ελέγχου.
Στο πλαίσιο αυτό, χαρακτήρισε ως ουσιαστική τομή την εφαρμογή, από τον Ιούλιο του 2025, του νέου νομοθετικού πλαισίου.
Στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η μετάβαση από ένα μοντέλο που στηριζόταν σε μεγάλο βαθμό στην υποκειμενική κρίση σε ένα σύστημα που βασίζεται σε σαφή, αντικειμενικά, μετρήσιμα και ελέγξιμα δεδομένα.
Κεντρικό στοιχείο της νέας διαδικασίας αποτελεί η μοριοδότηση στη βάση συγκεκριμένων κοινωνικών και οικονομικών κριτηρίων, ώστε η επιλογή των δικαιούχων να γίνεται με πιο αντικειμενικό και διαφανή τρόπο.
Έλεγχοι σε 4.032 συμβάσεις – 512 παραβιάσεις και 79 ανακτήσεις υποστατικών
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα αποτελέσματα των ελέγχων που πραγματοποιήθηκαν την τελευταία τριετία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Ιωάννου, ελέγχθηκαν 4.032 συμβάσεις μίσθωσης επαγγελματικών υποστατικών, από τις οποίες εντοπίστηκαν 512 παραβιάσεις, ενώ ανακτήθηκαν 79 υποστατικά. Για άλλες περιπτώσεις βρίσκονται σε εξέλιξη διαδικασίες συμμόρφωσης ή λήψης νομικών μέτρων.
Παράλληλα, ελέγχθηκαν 864 συμβάσεις μίσθωσης περιουσιών που είχαν παραχωρηθεί σε Τοπικές Αρχές. Από τους συγκεκριμένους ελέγχους εντοπίστηκαν 78 παραβιάσεις, τερματίστηκαν οκτώ συμβάσεις και λήφθηκαν μέτρα προς συμμόρφωση για άλλες 45 περιπτώσεις.
Σε εξέλιξη βρίσκεται επίσης ο έλεγχος συμβάσεων κατοικιών, με περισσότερες από 700 κατοικίες σε 20 Δήμους και Κοινότητες να έχουν ήδη ελεγχθεί.
Ο Υπουργός ξεκαθάρισε ότι όπου υπάρχει δυνατότητα συμμόρφωσης θα παρέχεται ο απαραίτητος χρόνος. Σε περιπτώσεις, όμως, όπου δεν υπάρχει ανταπόκριση, θα εφαρμόζονται τα προβλεπόμενα μέτρα, τα οποία μπορεί να φτάνουν μέχρι τον τερματισμό συμβάσεων, την ανάκτηση περιουσιών και τη λήψη νομικών μέτρων.
Δημοσίευση των περιουσιών που ανακτώνται
Με βάση τη νέα διαδικασία, οι τουρκοκυπριακές περιουσίες που ανακτώνται δημοσιεύονται, προκειμένου ενδιαφερόμενοι πρόσφυγες να μπορούν να τις διεκδικήσουν σύμφωνα με τα καθορισμένα κριτήρια επιλεξιμότητας και μοριοδότησης.
Τον τελευταίο χρόνο, όπως αναφέρθηκε, πραγματοποιήθηκαν πέντε σχετικές δημοσιεύσεις.
Την ίδια ώρα εφαρμόζεται νέα διαδικασία πλειοδοτικών διαγωνισμών για τουρκοκυπριακά τεμάχια μεγάλης αξίας, με στόχο, σύμφωνα με τον Υπουργό, την αξιοκρατική παραχώρησή τους και τη διασφάλιση του μεγαλύτερου δυνατού οικονομικού οφέλους για το Ταμείο του Κηδεμόνα και κατ’ επέκταση για τον προσφυγικό κόσμο.
Πρώτη Υπηρεσία του ΥΠΕΣ που εφαρμόζει το ISO 37001
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε ο κ. Ιωάννου στο γεγονός ότι η Υπηρεσία Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών είναι η πρώτη Υπηρεσία του Υπουργείου Εσωτερικών και μία από τις πρώτες στον ευρύτερο δημόσιο τομέα που προχωρεί στην εφαρμογή του ISO 37001.
Η Υπηρεσία διαχειρίζεται πέραν των 21.000 ενεργών συμβάσεων, σημαντικές οικονομικές συναλλαγές και βρίσκεται καθημερινά σε επαφή με πολίτες, επιχειρήσεις και άλλους φορείς.
Όπως υπογράμμισε ο Υπουργός, στόχος είναι η ακεραιότητα να μην εξαρτάται μόνο από την προσωπική ευαισθησία και την καλή πρόθεση του κάθε λειτουργού, αλλά να ενσωματώνεται στις ίδιες τις διαδικασίες λειτουργίας της Υπηρεσίας.
Νέο πληροφοριακό σύστημα για τις τουρκοκυπριακές περιουσίες
Στο πλαίσιο του περαιτέρω εκσυγχρονισμού προωθείται και η δημιουργία νέου πληροφοριακού συστήματος, μέσω του οποίου θα δημιουργηθεί ενιαία βάση δεδομένων για τις τουρκοκυπριακές περιουσίες, τις συμβάσεις, τις χρήσεις και τα οικονομικά στοιχεία.
Η τυποποίηση και ψηφιοποίηση των διαδικασιών, σύμφωνα με τον κ. Ιωάννου, αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω τον έλεγχο, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.
Κλείνοντας, ο Υπουργός συνεχάρη τη Διεύθυνση και το προσωπικό της Υπηρεσίας, επισημαίνοντας ότι η διαχείριση των τουρκοκυπριακών περιουσιών δεν αφορά απλώς ακίνητα και συμβάσεις, αλλά ένα σημαντικό εργαλείο κοινωνικής πολιτικής για ανθρώπους που εξακολουθούν να βιώνουν τις συνέπειες του ξεριζωμού και της προσφυγιάς.
«Η εφαρμογή του ISO 37001 είναι ένα ακόμη σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση και ένα σαφές μήνυμα ότι η διαφάνεια και η ακεραιότητα πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης», ανέφερε.
