«Αν δεν σου έπεσε εσένα, μην το σηκώσεις» – Με θέατρο και χιούμορ μαθαίνουν στα παιδιά πώς να προστατεύονται από νάρκες και μη εκραγέντα πυρομαχικά
Ένα παιδικό γέλιο μπορεί να μεταφέρει ένα μήνυμα που σώζει ζωές. Στον Λίβανο, όπου οι συνέπειες των εχθροπραξιών εξακολουθούν να κρύβουν κινδύνους ακόμη και μετά τη σίγαση των όπλων, το θέατρο και το χιούμορ επιστρατεύονται για να διδάξουν στα παιδιά έναν από τους σημαντικότερους κανόνες επιβίωσης: αν δεις κάτι άγνωστο, μην το αγγίξεις.
Νάρκες και μη εκραγέντα πυρομαχικά παραμένουν κρυμμένα σε χωράφια, κάτω από συντρίμμια και κοντά σε κατοικίες, μετατρέποντας καθημερινά και γνώριμα σημεία σε δυνητικές παγίδες.
Από τον Απρίλιο μέχρι τον Οκτώβριο του 2026 έχουν καταγραφεί περισσότερα από 100 περιστατικά σε ολόκληρο τον Λίβανο, την ώρα που οικογένειες επιστρέφουν στα σπίτια τους, παιδιά βγαίνουν ξανά για παιχνίδι και κοινότητες προσπαθούν να ξαναχτίσουν τη ζωή τους.
«Αν δεν σου έπεσε εσένα, μην το σηκώσεις»
Τα παιδιά βρίσκονται ανάμεσα στις πιο ευάλωτες ομάδες. Ένα περίεργο ή άγνωστο αντικείμενο μπορεί να κινήσει αμέσως την περιέργειά τους, χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι ενδέχεται να αποτελεί θανάσιμη απειλή.
Γι' αυτό η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού (ICRC), σε συνεργασία με τις Ένοπλες Δυνάμεις του Λιβάνου και το Lebanon Mine Action Center (LMAC), επέλεξε έναν διαφορετικό τρόπο για να μεταφέρει στα παιδιά κρίσιμες οδηγίες ασφάλειας: κλόουν, διαδραστικό θέατρο, ιστορίες και γέλιο.
Μέσα από τις παραστάσεις της ομάδας Clown Me In, τα παιδιά μαθαίνουν έναν κανόνα που πρέπει να θυμούνται:
«Αν δεν σου έπεσε εσένα, μην το σηκώσεις».
Η σοβαρότητα του μηνύματος δεν αλλάζει. Αλλάζει, όμως, ο τρόπος με τον οποίο φτάνει στα παιδιά.
«Τα παιδιά μαθαίνουν καλύτερα όταν οι πληροφορίες παρουσιάζονται με τρόπο που μπορούν να κατανοήσουν και να συμμετέχουν. Μέσα από το θέατρο και το χιούμορ μπορούμε να επικοινωνήσουμε πολύ σοβαρά μηνύματα ασφάλειας χωρίς να τα τρομάζουμε», εξηγεί η Sabine Choucair από την Clown Me In.
Από τη Βηρυτό μέχρι τον νότιο Λίβανο
Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας πραγματοποιήθηκαν 20 παραστάσεις σε χωριά του νότιου Λιβάνου, στην κοιλάδα Μπεκάα, στον βόρειο Λίβανο και στα προάστια της Βηρυτού, σε συνεργασία με δήμους και τοπικές κοινότητες.
Ο συνταγματάρχης Ali Makki, επικεφαλής της Εκπαίδευσης για τους Κινδύνους από Εκρηκτικά Πυρομαχικά στο LMAC, χαρακτήρισε αξιοσημείωτο τον επαγγελματισμό της πρωτοβουλίας, σημειώνοντας ότι αποδεικνύει πως η εκπαίδευση για τους κινδύνους από εκρηκτικά κατάλοιπα μπορεί να είναι ταυτόχρονα αυστηρή και ανθρώπινη.
Οι βροχές και τα χιόνια μπορούν να αποκαλύψουν νέες παγίδες
Με τον χειμώνα να πλησιάζει, οι κίνδυνοι ενδέχεται να αυξηθούν.
Βροχές και χιόνια μπορούν να αποκαλύψουν ή ακόμη και να μετακινήσουν νάρκες και μη εκραγέντα πυρομαχικά, με αποτέλεσμα επικίνδυνα αντικείμενα να εμφανιστούν ξαφνικά σε σημεία όπου προηγουμένως δεν ήταν ορατά.
Ο κίνδυνος είναι ιδιαίτερα αυξημένος για οικογένειες και παιδιά που κινούνται σε εξωτερικούς χώρους ή για ανθρώπους που βγαίνουν στην ύπαιθρο για να συλλέξουν καυσόξυλα.
Γι' αυτό και η ενημέρωση δεν σταματά με το τέλος των εχθροπραξιών.
Το μήνυμα που μπορεί να σώσει μια ζωή
Η Jessica Ibrahim, υπεύθυνη πεδίου για τη μόλυνση από όπλα στην αντιπροσωπεία της ICRC στον Λίβανο, συνοψίζει το μήνυμα που θέλουν να πάρουν μαζί τους τα παιδιά:
«Αν δεις κάτι που δεν αναγνωρίζεις, μην το αγγίξεις. Απομακρύνσου και κάλεσε το 1706».
Στόχος είναι τα παιδιά να φύγουν από την παράσταση χαμογελώντας, αλλά έχοντας ταυτόχρονα αποτυπώσει στη μνήμη τους μια οδηγία που κάποια στιγμή μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια.
Για τις κοινότητες που ζουν με τις συνέπειες των εχθροπραξιών, η γνώση του τρόπου αναγνώρισης των κινδύνων και της ασφαλούς αντίδρασης μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη περαιτέρω τραυματισμών και να σώσει ζωές.
