Την «βαθιά ανησυχία» της Ευρωπαϊκής Ένωσης για δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων που προκαλούν εντάσεις στην περιοχή εξέφρασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, απαντώντας σε γραπτή ερώτηση του ευρωβουλευτή Γεάδη Γεάδη (ΕΛΑΜ – ECR) σχετικά με δηλώσεις που ο ίδιος χαρακτηρίζει ως κλιμάκωση της νεοοθωμανικής ρητορικής και απειλές κατά του Ισραήλ.
Στην απάντηση που έδωσε, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ και Αντιπρόεδρος της Επιτροπής, Κάγια Κάλας, αναφέρεται ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επανειλημμένα εκφράσει τη «βαθιά της ανησυχία» για δηλώσεις αυτού του είδους.
Παράλληλα, η ΕΕ εκφράζει την προσδοκία ότι η Τουρκία θα προχωρήσει σε αποκλιμάκωση των εντάσεων, προς όφελος της περιφερειακής σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μήνυμα προς την Άγκυρα για σχέσεις καλής γειτονίας
Στην απάντηση γίνεται επίσης αναφορά στην Έκθεση του 2025 για τη διεύρυνση και ειδικότερα στην Τουρκία.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι αναμένει από την Άγκυρα να δεσμευτεί κατηγορηματικά υπέρ των σχέσεων καλής γειτονίας, του σεβασμού των διεθνών συμφωνιών και της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών, με προσφυγή, εφόσον απαιτείται, στο Διεθνές Δικαστήριο.
Οι δηλώσεις που προκάλεσαν την ερώτηση
Η γραπτή ερώτηση E-002466/2026/rev.1 κατατέθηκε στις 16 Ιουνίου 2026 από τον Γεάδη Γεάδη και αφορούσε δηλώσεις που αποδίδονται στον Τούρκο υπουργό Εσωτερικών Mustafa Çiftçi.
Σύμφωνα με το κείμενο της ερώτησης, ο Τούρκος αξιωματούχος εξέφρασε την επιθυμία να γίνει κάποτε «κυβερνήτης της Ιερουσαλήμ», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η πόλη θα μπορούσε να επανέλθει υπό οθωμανική κυριαρχία.
Στην ίδια ερώτηση αναφέρεται ότι ο Τούρκος υπουργός συνέδεσε τη συγκεκριμένη αναφορά με τη λεγόμενη «απελευθέρωση» της Δαμασκού, του Χαλεπίου και του Ναγκόρνο Καραμπάχ, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να υπάρξει και «απελευθέρωση της Ιερουσαλήμ».
Η αναφορά στην Κύπρο
Ο Γεάδης Γεάδη χαρακτήρισε τις συγκεκριμένες τοποθετήσεις μέρος ενός ευρύτερου μοτίβου «ρεβιζιονιστικής και νεοοθωμανικής ρητορικής» από Τούρκους αξιωματούχους.
Συνέδεσε παράλληλα το ζήτημα με την Κύπρο, αναφερόμενος στη συνεχιζόμενη τουρκική στρατιωτική παρουσία στο βόρειο τμήμα της Κυπριακής Δημοκρατίας και στις διαφορές που αφορούν κυριαρχικά δικαιώματα κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο Κύπριος ευρωβουλευτής ζήτησε συγκεκριμένα από την Επιτροπή να διευκρινίσει εάν καταδικάζει τις επίμαχες δηλώσεις.
Έθεσε επίσης το ζήτημα της ευρωπαϊκής οικονομικής βοήθειας προς την Τουρκία, ρωτώντας κατά πόσο επανειλημμένες αξιώσεις ή απειλές που, κατά τον ίδιο, στρέφονται κατά της κυριαρχίας τρίτων κρατών θα μπορούσαν να έχουν συνέπειες για την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και την πολιτική συνεργασία ΕΕ–Τουρκίας.
Τι απάντησε η Κομισιόν
Η απάντηση της Κάγια Κάλας, ημερομηνίας 14 Αυγούστου 2026, δεν αναφέρεται σε συγκεκριμένα μέτρα ως προς τη χρηματοδότηση της Τουρκίας.
Επαναλαμβάνει, ωστόσο, τη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για «βαθιά ανησυχία» απέναντι σε τέτοιου είδους δηλώσεις και στέλνει μήνυμα αποκλιμάκωσης προς την Άγκυρα, με επίκεντρο τη διατήρηση της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Κομισιόν επαναφέρει ταυτόχρονα την πάγια ευρωπαϊκή θέση ότι η Τουρκία οφείλει να δεσμευτεί στις σχέσεις καλής γειτονίας, στον σεβασμό των διεθνών συμφωνιών και στην ειρηνική διευθέτηση των διαφορών.
