Την ανάγκη να σταματήσουν οι πολιτικές ομιλίες εντός Ιερών Ναών και να τεθούν σαφείς και δεσμευτικοί κανόνες για το περιεχόμενο των ομιλιών σε εθνικά μνημόσυνα και εκκλησιαστικές τελετές θέτει με επιστολή του προς την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Κύπρου ο Ευγένιος Χαμπουλλάς.
Αφορμή για την παρέμβασή του αποτελεί η επέτειος του Ενωτικού Δημοψηφίσματος της 15ης Ιανουαρίου 1950, το οποίο –όπως υπογραμμίζει– αποτελεί αδιαμφισβήτητο ιστορικό τεκμήριο της συλλογικής βούλησης του Κυπριακού Ελληνισμού, καθώς καταγράφηκε ποσοστό άνω του 95% υπέρ της Ένωσης με την Ελλάδα. Στην επιστολή επισημαίνεται ότι το δημοψήφισμα διεξήχθη υπό την αιγίδα της Εκκλησίας της Κύπρου και δεν ήταν μεμονωμένο γεγονός, αλλά κορύφωση μιας μακράς εθνικής πορείας που συνδέεται άμεσα με τον Απελευθερωτικό Αγώνα της ΕΟΚΑ (1955–1959).
Ο κ. Χαμπουλλάς αναφέρεται στον ιστορικό ρόλο της Εκκλησίας της Κύπρου ως θεματοφύλακα της εθνικής ταυτότητας και της ιστορικής μνήμης, τονίζοντας παράλληλα την ευθύνη της Ιεράς Συνόδου να καθορίζει το πλαίσιο τέλεσης εθνικών μνημοσύνων μέσω κανονιστικών και δεσμευτικών οδηγιών.
Στο ίδιο πλαίσιο εκφράζει ανησυχία για φαινόμενα αλλοίωσης ή παραχάραξης της ιστορικής αλήθειας, καθώς και για την παρουσία πολιτικών τοποθετήσεων σε εκκλησιαστικές τελετές, οι οποίες –όπως αναφέρει– απομακρύνουν τις εκδηλώσεις από τον πνευματικό και μνημονικό τους χαρακτήρα.
Μεταξύ των εισηγήσεών του προς την Ιερά Σύνοδο περιλαμβάνονται η έκδοση εγκυκλίου που να υπενθυμίζει ρητά τη σημασία του Ενωτικού Δημοψηφίσματος του 1950, η σαφής αναφορά στους στόχους και τα ιδανικά των αγωνιστών της ΕΟΚΑ, ο αποκλεισμός πολιτικών προσώπων από ομιλίες εντός ναών και η ανάθεση των ομιλιών σε πρόσωπα με επιστημονική και ιστορική επάρκεια.
Όπως τονίζεται στην επιστολή, η διαφύλαξη της εθνικής μνήμης αποτελεί πνευματικό, ηθικό και θεσμικό καθήκον απέναντι στην Ιστορία και στις θυσίες του Κυπριακού Ελληνισμού.
Αυτούσια η επιστολή προς την Ιερά Σύνοδο:
