Το Πραστειό Αυδήμου τιμά τη μνήμη του πρώην αγωνιστή της ΕΟΚΑ και στελέχους του ενωτικού χώρου – Την Κυριακή 7 Ιουνίου το ετήσιο εθνικό μνημόσυνο.
Πενήντα τρία χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη δολοφονία του Αριστοκλή Αυγουστή από το Πραστειό Αυδήμου, πρώην αγωνιστή της ΕΟΚΑ και γνωστού στελέχους του ενωτικού χώρου, ο οποίος εκτελέστηκε στις 3 Ιουνίου 1973, σε μια περίοδο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης και εσωτερικής σύγκρουσης στην Κύπρο.
Με αφορμή τη συμπλήρωση της επετείου του θανάτου του, την Κυριακή 7 Ιουνίου 2026 θα τελεστεί στο Πραστειό Αυδήμου το ετήσιο εθνικό μνημόσυνο υπέρ αναπαύσεως της ψυχής του.
Ο Αριστοκλής Αυγουστή υπήρξε πρόσωπο στενά συνδεδεμένο με τους εθνικούς αγώνες της εποχής του. Συμμετείχε στον απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-59, ενώ κατά την περίοδο των διακοινοτικών συγκρούσεων του 1963 δραστηριοποιήθηκε στην οργάνωση της άμυνας της περιοχής Πραστείου Αυδήμου απέναντι στην τουρκική απειλή.
Σύμφωνα με αναφορές και μαρτυρίες της εποχής, συνεργάστηκε με Κρητικούς για τη μεταφορά οπλισμού που θεωρείτο απαραίτητος για την άμυνα του χωριού του. Παρέμεινε πολιτικά και ιδεολογικά προσηλωμένος στον Στρατηγό Γεώργιο Γρίβα Διγενή και στο ενωτικό ιδεώδες, χωρίς ωστόσο να συμμετέχει στις ένοπλες ομάδες κρούσης της ΕΟΚΑ Β’.
Η δημόσια ταύτισή του με τον ενωτικό χώρο και οι πολιτικές του θέσεις τον κατέστησαν, σύμφωνα με υποστηρικτές και συναγωνιστές του, στόχο μέσα στο ιδιαίτερα πολωμένο πολιτικό κλίμα της εποχής.
Η δολοφονία του σημειώθηκε το απόγευμα της 3ης Ιουνίου 1973 κοντά στη μάντρα του στο Πραστειό Αυδήμου. Σύμφωνα με την επίσημη αστυνομική ανακοίνωση, ο Αυγουστή είχε μεταβεί στην μάντρα του και ενώ άρμεγε τα πρόβατά του, εμφανίστηκαν τέσσερις ένοπλοι με στολές παραλλαγής.
Όπως αναφερόταν στην ανακοίνωση, οι ένοπλοι τον κάλεσαν να τους πλησιάσει, τον οδήγησαν σε μικρή απόσταση από τη μάντρα, όπου τον ξυλοκόπησαν και στη συνέχεια τον πυροβόλησαν θανάσιμα.
Αστυνομική περίπολος που βρισκόταν στην περιοχή άκουσε τους πυροβολισμούς και έσπευσε στο σημείο, όπου εντόπισε τον Αυγουστή σοβαρά τραυματισμένο κάτω από χαρουπόδεντρο. Κατά τη μεταφορά του στο νοσοκομείο υπέκυψε στα τραύματά του.
Η υπόθεση προκάλεσε τότε έντονες πολιτικές αντιδράσεις και έτυχε ευρείας προβολής στον Τύπο της εποχής. Η εφημερίδα «Κύπρος» δημοσίευσε την είδηση με τίτλο «Δολοφονία στελέχους της κινήσεως Γρίβα», ενώ η «Πατρίς» έκανε λόγο για «Δολοφονία Ενωτικού Αγωνιστού».
Κατά τις αστυνομικές έρευνες εκδόθηκαν εντάλματα σύλληψης εναντίον προσώπων που φέρονταν να είχαν αναγνωριστεί, ενώ συνελήφθησαν και τρία πρόσωπα από το Πραστειό Αυδήμου προς διευκόλυνση των ανακρίσεων. Τελικά οι κατηγορούμενοι αθωώθηκαν μετά τη δικαστική διαδικασία που ακολούθησε.
Σύμφωνα με τον Λεωνίδα Λεωνίδου στη βιογραφία του Γεωργίου Γρίβα («Γεώργιος Γρίβας», τόμος Δ΄), ένας εκ των κατηγορουμένων φέρεται να υποστήριξε στην απολογία του ότι ο θάνατος του Αυγουστή προήλθε από «τυχαία εκπυρσοκρότηση» όπλου. Στην ίδια πηγή αναφέρεται επίσης ότι τα όπλα είχαν δοθεί την παραμονή των μητροπολιτικών εκλογών στην Πάφο σε υποστηρικτές του Μακαρίου.
Ο ίδιος συγγραφέας καταγράφει ακόμη ότι στις 8 Μαΐου 1973 ο Στρατηγός Γρίβας είχε διαβιβάσει πληροφορίες περί μεταφοράς οπλισμού στο Πραστειό με σκοπό τη χρήση του εναντίον ενωτικών της περιοχής Πάχνας, ζητώντας τη λήψη προληπτικών μέτρων.
Λίγους μήνες αργότερα, στις 16 Δεκεμβρίου 1973, ο Διγενής σε φυλλάδιό του αναφέρθηκε εκ νέου στη δολοφονία Αυγουστή, εντάσσοντάς την στο πολιτικό κλίμα της εποχής και κατηγορώντας ευθέως το καθεστώς Μακαρίου για προστασία των δραστών.
Πέρα από τις διαφορετικές πολιτικές προσεγγίσεις και αναγνώσεις των γεγονότων της περιόδου, ο Αριστοκλής Αυγουστή παραμένει μέχρι σήμερα μια μορφή συνδεδεμένη με τον ενωτικό αγώνα και τις έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις της προ του 1974 εποχής.
Το ετήσιο εθνικό μνημόσυνο θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 7 Ιουνίου 2026 στον Ιερό Ναό Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στο Πραστειό Αυδήμου.
