Επιμέλεια: Γιάννης Πεγειώτης
Το Νότιο Σουδάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μία από τις σοβαρότερες κρίσεις πείνας των τελευταίων ετών. Οι παρατεταμένες συγκρούσεις, η οικονομική αστάθεια, οι κλιματικές καταστροφές και ο πόλεμος στο γειτονικό Σουδάν έχουν δημιουργήσει ένα εκρηκτικό μείγμα που σπρώχνει εκατομμύρια ανθρώπους στο χείλος της λιμοκτονίας. Τα νεότερα στοιχεία από το ΟCHA και το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (WFP) αποτυπώνουν μια δραματική εικόνα που επιδεινώνεται ταχύτατα, με ενδείξεις ότι περιοχές της χώρας ενδέχεται να οδηγηθούν σε κατάσταση λιμού το 2026.
Πάνω από 7,5 εκατομμύρια άνθρωποι σε κρίση πείνας
Σύμφωνα με την τελευταία Έκθεση Ολοκληρωμένης Ταξινόμησης Φάσεων Επισιτιστικής Ασφάλειας (IPC), περισσότερο από το ήμισυ του πληθυσμού – περίπου 7,56 εκατομμύρια άνθρωποι – αναμένεται να αντιμετωπίσουν κρίσιμα ή και καταστροφικά επίπεδα επισιτιστικής ανασφάλειας κατά την περίοδο λιμού του 2026 (Απρίλιος–Ιούλιος).
Μεταξύ των πιο ευάλωτων ομάδων:
2,1 εκατομμύρια παιδιά κάτω των 5 ετών
1,1 εκατομμύριο έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες
Όλες αυτές οι ομάδες αντιμετωπίζουν οξύ υποσιτισμό.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η πρόβλεψη ότι 28.000 άνθρωποι στις κομητείες Luakpiny/Nasir και Fangak κινούνται ήδη σε επίπεδο Καταστροφής (IPC 5), ενώ τμήματα της κομητείας Luakpiny/Nasir κινδυνεύουν από πλήρη λιμό.
Συγκρούσεις και εκτοπισμοί: μια χώρα σε κατάρρευση
Οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις μεταξύ ενόπλων ομάδων και του στρατού (SSPDF) στις πολιτείες Άνω Νείλου, Γιούνιτι, Τζονγκλέι, Δυτικής και Κεντρικής Ισημερινής οδηγούν σε σοβαρή αποσταθεροποίηση.
Μόνο τον Οκτώβριο:
165.000 πολίτες εκτοπίστηκαν από τις μάχες σε έξι κομητείες της Δυτικής Ισημερινής.
Άλλοι 30.000 αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την κομητεία Nagero προς το Μπάζια.
Αναφέρθηκαν 55 περιστατικά που εμπόδισαν την πρόσβαση ανθρωπιστικών οργανώσεων, περιλαμβανομένων επιθέσεων, απαγωγών και λεηλασιών.
Εγκαταστάσεις υγείας λεηλατήθηκαν, επομένως χιλιάδες άνθρωποι έχουν πλέον ελάχιστη έως μηδενική πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες.
Ο πόλεμος στο Σουδάν επιδεινώνει την κρίση
Χιλιάδες πρόσφυγες και επαναπατριζόμενοι φθάνουν καθημερινά στο συνοριακό πέρασμα του Renk, συχνά υποσιτισμένοι και άρρωστοι. Το WFP παρέχει εμπλουτισμένα μπισκότα, μετρητά και διατροφική υποστήριξη, αλλά η μείωση των κεφαλαίων περιορίζει δραματικά το εύρος αυτής της βοήθειας.
«Όταν φτάνουν εδώ, η κατάστασή τους είναι ήδη πολύ άσχημη», αναφέρει η Rose Ejeru, επικεφαλής του γραφείου του WFP στο Renk.
Περιοχές χωρίς πρόσβαση – οι πλημμύρες και οι έντονες βροχοπτώσεις κόβουν τους δρόμους
Σε Unity και Jonglei, οι δρόμοι σε Panyijiar, Leer, Mayendit και Koch παραμένουν αδιάβατοι λόγω μαζικών πλημμυρών. Χιλιάδες οικογένειες έχουν αποκοπεί πλήρως από οποιαδήποτε ανθρωπιστική βοήθεια, αναγκάζοντας το WFP να καταφεύγει σε ρίψεις τροφίμων από αέρος, μια εξαιρετικά δαπανηρή αλλά αναγκαία λύση.
Η οικογένεια της Νιάντουθ, όπως και χιλιάδες άλλοι, ζει κάτω από τα δέντρα, χωρίς στέγη, χωρίς καλλιέργειες και χωρίς αποθέματα τροφής. «Χωρίς βοήθεια, μπορούμε απλώς να πεθάνουμε», δηλώνει.
Οι περικοπές στη χρηματοδότηση πλήττουν τους πιο αδύναμους
Τα στοιχεία του WFP είναι αποκαλυπτικά:
Ο οργανισμός αναγκάστηκε να μειώσει τη βοήθεια σε μόλις 3,7 εκατομμύρια ανθρώπους.
Σε ορισμένες περιοχές, οι μερίδες τροφίμων έχουν πέσει στο 50%.
Οι επιχειρήσεις ρίψης από αέρος και μεταφοράς με ελικόπτερο έχουν μειωθεί δραματικά.
«Εργαζόμαστε με έναν συρρικνούμενο προϋπολογισμό», τονίζει ο Ross Smith από το WFP. «Σε μια χώρα με εύθραυστες αγορές και περιορισμένες κοινωνικές υπηρεσίες, αυτό έχει καταστροφικές συνέπειες».
Ελπίδα μέσα στο χάος – Η δύναμη της ανθρωπιστικής βοήθειας
Παρά την κρίση, υπάρχουν σημάδια ότι η ανθρωπιστική παρέμβαση αποτρέπει ολοκληρωτικές καταστροφές. Σε ορισμένες περιοχές όπου υπάρχει πρόσβαση και σχετική ασφάλεια, η IPC καταγράφει μικρή βελτίωση στην επισιτιστική ασφάλεια.
«Οι άνθρωποι έχουν κάνει τα πρώτα βήματα προς την ανάκαμψη», σημειώνει η Διευθύντρια του WFP στο Νότιο Σουδάν, Mary-Ellen McGroarty. «Πρέπει όμως να συνεχίσουμε – ειρήνη και σταθερότητα είναι θεμελιώδεις».
Συμπέρασμα – Μια κρίση που δεν μπορεί να αγνοηθεί
Το Νότιο Σουδάν βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι:
αν δεν υπάρξει άμεση ενίσχυση της ανθρωπιστικής χρηματοδότησης και αν δεν σημειωθεί πρόοδος προς την ειρήνη, η χώρα κινδυνεύει να καταγράψει λιμό σε τμήματα του πληθυσμού μέσα στο 2026.
Η φωνή της Νιάντουθ, που εύχεται «ειρήνη και εκπαίδευση για τα παιδιά μου», γίνεται η φωνή εκατομμυρίων ανθρώπων που βρίσκονται τελείως μόνοι απέναντι σε έναν αδυσώπητο συνδυασμό πολέμου, κλιματικής καταστροφής και πείνας.
